Orneta miasto
	Warmia
	Orneta Rynek
	zabytkowe miasto
	cały rok
	1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.50 (1 Vote)

Orneta to miasto, które prawdopodobnie można nazwać największym zabytkowym miastem na Warmii. Mimo że miasteczko jest dość małe i  liczące około 10 tys. mieszkańców jest urokliwe i warte zatrzymania. Pierwsze wzmianki o Ornecie pochodzą już 1308 r. kiedy to Krzyżacy w miejscu staropruskiej osady wznieśli zamek. Znajdował się on w zachodniej części miasta nad rzeką Drwęca rozebrany 1806 r. Przywilej lokacyjny miasto uzyskało niedługo potem około 1313 r. ponownie odnowiony w 1359 r.

Rynek i Ratusz

Rynek i Ratusz Pierwotne miasto, którego głównym akcentem był prostokątny rynek z ratuszem, otoczone było murami, przez które prowadziły dwie bramy: Wysoka i Niska. Miasto było wielokrotnie niszczone podczas pożarów, epidemii i wojen, szczególnie w czasie wojen napoleońskich, wojen szwedzkich i w latach 1709-11 kiedy to ludność została zdziesiątkowana przez dżumę, zachowane zostało do dzisiaj pierwotne założenie urbanistyczne starego miasta. Centralną rolę w mieście zajmuje więc rynek z ratuszem i największy zabytek (podobno na Warmii) znajdujący się nieopodal kościół św. św. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty.

Kościół św. św. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty w Ornecie

Sam kościół o długości 37 metrów zbudowano w 2 połowie XIV w. Później rozbudowywany kilkakrotnie pod koniec XV w. dobudowano po bokach kaplice). Posiada zresztą dość nietypowy na Warmii układ bazylikowy. Niewątpliwą ozdobą na zewnątrz są okalające glazurowane cegły przedstawiające maski kobiet i mężczyzn i dekoracje roślinne. W środku ośmiokątne filary podpierają sklepienia siatkowe w nawie głównej i gwiaździste w nawie bocznej i kaplicach.

Interesujące są również pozostałości malowideł naściennych, odkryte w 1902 r. i przemalowane w 1905 r. w których największym poziomem artystycznym wyróżnia się scena Koronacji Marii znajdująca się na II filarze od północy. Oprócz tego inne sceny pokazują np. świętą polecająca niewiastę św. Biskupowi (III filar), oraz Panny Mądre i głupie (I filar), Wypędzenie przekupniów ze świątyni (północny filar pod chórem, pod wieżą), Chustę św. Weroniki (II filar od płd.), Niestety wartość niektórych malowideł została wypaczona przez niekorzystne przemalowania i z 1905-6 r., na sklepieniu nawy głównej maszkarony z końca XV w. Również w kaplice bogato dekorowane malowidłami najczęściej z 2 połowy XV w.: kaplica płn. przy wieży – Wyobrażenie św. Leonarda z 1440 r., kaplicy pd. Scena z Matką Boską wśród aniołów z 1470 r., w kaplicy Trzech Króli (na stronie pd.) Męczeństw. Sebastiana z wyobrażeniem fundatora oraz św. Anna Samotrzeć w otoczeniu św. Jana I Jakuba Starszego 1470-80 r.) Wyróżnia się również trzykondygnacyjny barokowy ołtarz wykonany w 1774 r. przez Jana Chrystiana Schmidta i wykonana również przez niego ambona. Sam ołtarz udekorowany jest współczesnym obrazem Matki Boskiej Ostrobramskiej i znajdującym się wyżej obrazem św. Elżbiety Turyngskiej z XIX w. Po bokach 5 ołtarzy bocznych (wcześniej było 14), szczególnie ciekawy jest ołtarz boczny po stronie płn., w kaplicy Bractwa Maryjnego z 1646 r. Wykonany z czarnego marmuru, zdobiony alabastrowymi rzeźbami został przeniesiony z kościoła pojezuickiego w Braniewie. W kaplicy tej znajduje się również najczęściej pochodząca z 1570 r. ława zdobiona portretem kardynała Stanisława Hozjusza, pozostałe ławy w innych kaplicach.

Najczęściej pochodzą z okresu XVI i XVII w. Granitowa kropielnica z XIV w. Wiszący w na górze w nawie głównej świecznik pochodzi z 1576 r., krucyfiks gotycki z 1400 r. w zworniku nawy głównej. Na szczególną uwagę zasługuje również gotycki ratusz stojący na rynku z 1373 r. Jako nieliczny zachowany tego typu obiekt na Warmii, posiada w barokowej wieżyczce najstarszy pochodzący z 1384 r. dzwon na Warmii. Otoczony domami z podcieniami pełnił rolę do 1920 r. siedziby rady miejskiej i burmistrza (na pierwszym pietrze) na do zaś na parterze znajdowały się hale targowe. W latach 70 XX wieku odbudowany z przeznaczeniem na klub. Obecnie na ruinach zamku postawiono szkołę. Zachowane tylko fragmenty sklepienia zamku w piwnicach. W mieście również Klasztor Zgromadzenia Sióstr św. Katarzyny znajdujący się przy ulicy Olsztyńskiej. w budynku z XVI w. Zachowane na rynku i na przyległych ulicach kamieniczniki pochodzą głównie z XIX w., przy browarnej 14 dwa spichrze z z XVIII w. Krosno, rzut poziomy Około 3 kilometry od Ornety w kierunku na płn-wsch. wieś Krosno. Zespół odpustowo-kościelny. Barokowy kościół z początku XVIII w.otoczony krużgankami z czteroma kaplicami. Zespół postawiony dokładnie w miejscu odnalezienia w nurcie rzeki cudownej figurki Matki Boskiej. Aby umiejscowić fundamenty w tym miejscu w 1710-14 r. zmieniano nawet bieg nurtu rzeki Drwęcy Warmińskiej. Pierwotnie już w 1593 r. znajdowała się tutaj kapliczka wzniesiona przez Jakuba Barcza. Na jej miejscu postawiono nowy zespół. Fundatorem kościoła barokowego został Teodor Potocki. Już wejście do kościoła prowadzi przez gustownie kuta kratę z 1768 r. Wystrój wnętrza kościoła przeważnie barokowy. Ołtarz główny, 4 ołtarze boczne, ambonę i prospekt organowy wykonany przez K. Peucker z Reszla. W ołtarzu głównym już tylko kopia figurki cudownej Matki Boskiej znalezionej pierwotnie w nurtach rzeki. Oryginał zaginął w 1945 r. Nieco wyżej obraz przedstawiający spotkanie NMP z Józefem, po obu stronach również figury 12 apostołów.