Nowe - miasto nad Wisłą - zamek

Nowe
kuj-pom
Nowe
kościół i zamek
cały rok
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.50 (1 Vote)

 

Nowe to miasto znajdujące się na lewym brzegu pradoliny Wisły. Nowe to niewielka miejscowość położona na wysokim brzegu Wisły, na granicy Pojezierza Starogardzkiego i Borów Tucholskich. Nowe uzyskało lokację miejską przed 1280 rokiem, ponowne nadanie praw miejskich w 1350 roku. Pod względem etniczno-kulturowym to Kociewie. Budowę grodu i zamku rozpoczęto w 1350 r., którą kontynuowano do 1404 r. Wcześniej znajdowała się tutaj warownia drewniana księcia pomorskiego Grzymisława i Mścisława II, który również miał tutaj swoich zbrojnych. Krzyżacy po oblężeniu opanowali ostatecznie zamek około roku 1308, odbierając go z rąk Piotra Świecy, pomorskiego notabla. Nowy zamek rozpoczęli budować na miejscu drewnianego, stawiając go na planie regularnym, w którym podstawę zajmował ceglany dom mieszkalny o rozmiarach 39 × 12.2 m. Posiadał on trzy kondygnacje i znajdował się w obrębie murów miejskich.

Zamek

Na pierwszej kondygnacji mieściła się komnata zarządzającego, refektarz oraz komnata gościnna. Ostatnią kondygnację stanowiły pomieszczenia straży wraz ze strzelnicami. W 1410 r. zamek został poddany wojskom Jagiełły i na krótko przeszedł w polskie zarządzanie. Niedługo potem ponownie powraca do Krzyżaków, aż do roku 1466, kiedy to na zamku zasiada polski starosta Jasieński Jan. W 1527 r. starostwo obejmuje burmistrz gdański Jan Werden i jego potomkowie, sprawując go przez 120 lat. Po tym okresie zamek traci swoje pierwotnie wysokie znaczenie strategiczne i gospodarcze. Ulega ustawicznemu zniszczeniu podczas wojen szwedzkich i następnie zostaje rozebrany przez prusaków. Degradacja i zniszczenie rozpoczęły się od końca XVIII w. Obecnie zachował się tylko dom mieszkalny.




Info praktyczne i ciekawostki


- Nowe (niem. Neuenburg) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nowe.
- Nowe liczy 5787 mieszkańców.
- Stare Miasto nowskie – zachowało do dziś niemal nienaruszony układ średniowiecznego krzyżackiego miasta z elementami wcześniejszej jeszcze, pomorskiej siatki ulic.

W centrum kwadratowy rynek, przy którym mieściły się niegdyś 32 budynki.  Centrum rynku stanowił ratusz i drewniane sukiennice handlowe. Pozostałe 98 budynków prywatnych znajdowało się przy ulicach, z których dwie, jako przedłużenie traktów handlowych, miały szczególne znaczenie: Gdańska i Grudziądzka. Całość otaczały mury i wieże obronne.

Kościół św. Mateusza

Fara pw. św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty. Kościół budowany był prawie 100 lat, od XIV w. Charakterystyczna bocznie ustawiona wieża i bogato zdobione szczyty. Katolicki. W XVI w. na krótko protestancki. W latach 1911–1914 podczas znaleziono pozostałości bogatych malowideł ściennych, częściowo zachowane. Obecny wystrój wnętrz barokowo-rokokowy, w dużym stopniu oryginalny

Nowe, kościół św. Maksymiliana

Kościół pw. św. Maksymiliana Marii Kolbe. Dawny kościół franciszkański z kryptą z ok. 1311 roku i średniowiecznym prezbiterium. W XVI w. przejęty przez protestantów, w latach 1604–1821 bernardyński. Kaplica pw. św. Jerzego (wraz z cmentarzem) – zbudowana w XV w. przy trakcie gdańskim.